Filters, wat doe je ermee?
Bij landschapsfotografie gebruik je een grijsverloop-filter om de lichte en de donkerste delen in je foto beter in balans te krijgen, waardoor je foto beter belicht wordt en de kleuren ook mooier uitkomen.
Dat lukt je dus nooit als je zonder filter fotografeert en later in een bewerkingsprogramma alsnog een (virtueel) ND-filter aanmaakt.
De kleuren en details die je dan mist, krijg je nooit meer terug en bovendien kun je uitgebeten lichte delen in bijvoorbeeld je lucht, ook niet meer herstellen.
Met zo'n filter zou bijvoorbeeld je lucht nooit veel te licht en je voorgrond nooit veel te donker worden.
Fotografeer wel in RAW, in plaats van JPG. Want dan kun je nog kleine correcties toepassen en bovendien bevat je bestand (wat ook veel groter is) veel meer informatie en dus meer details.
Het filter wordt in een filterhouder geschoven en deze wordt via een adapterring op je lens gezet. Als je meerdere lenzen hebt met een andere filter diameter, hoef je dus alleen maar een andere adapterring aan te schaffen en zo kun je de filterhouder met alle filters altijd op elke lens gebruiken. Deze investering is het meer dan waard.
Op de 2 foto's hieronder een voorbeeld.
1) Een beukenlaan gefotografeerd zonder filter.
Je ziet meteen dat de lucht te licht wordt en je voorgrond te donker en weinig kleur bevat. Later tijdens nabewerking van je foto in een fotobewerkingsprogramma, krijg je dit nooit echt meer goed.
Gebruik dus een grijsverloopfilter zoals op foto 2.
Heb je vragen over deze filters? Mail me: verroenphotography@gmail.com
Uitgebreide uitleg op: Waarom NiSi Filters?
En is ook mijn webshop online waar je alle NiSi filters, filterhouders en adapterringen kunt bestellen. Klik op onderstaande link:
Webshop Nisi
2) Dezelfde beukenlaan gefotografeerd met een NiSi Medium Nano IR GND8 (0.9) 3 stops gijsverloopfilter, oftewel 3 stops ND Gradual .
Daarbij heb ik de lichte luchtdelen afgedekt met het filter en het donkere onderste deel vrij gelaten. Nu is het geheel wèl in balans.
Belangrijk is dan ook dat het filter absoluut kleurneutraal moet zijn, omdat je kleuren niet beïnvloed mogen worden door een kleurzweem van een goedkoop filter.
NiSi filters zijn wel echt kleurneutraal.
Je kunt zien dat door afdekking van de lichte delen met dit grijsverloopfilter, de kleuren beter in balans komen en dat je zelfs kleur krijgt in delen die eerst bijna zwart leken.
* * *
Groothoeklenzen
Een landschap leg je het mooist vast met een groothoeklens. Wat is een groothoeklens?
Wat het menselijk oog 1:1 ziet door een fullframe camera komt overeen met een lens van zo'n 43 mm. Alles daarboven is tele en alles er onder is groothoek.
Voordeel van de groothoek: de scherptediepte is groter. Hoe meer groothoek, hoe meer scherptediepte.
Elke mm minder geeft een grotere beeldhoek en versterkt daarmee ook de mogelijkheid om diepte te krijgen in je foto. Daarvoor moet je wel zo dicht mogelijk op een onderwerp in je voorgrond, waardoor je dat effect vergroot. Een kleine steen kan dan overkomen als een grote kei.
De allerbeste lens voor deze taak op dit moment, komt uit de Art-serie van Sigma.
En wel de Sigma 14 mm f/1.8 DG HSM Art.
Deze prime lens blinkt uit in beeldkwaliteit, scherpte en helderheid en hij heeft bovendien een brede schaalverdeling waardoor handmatig scherp stellen perfect gaat. Het is beslist geen lichtgewicht, maar dat is alleen maar een voordeel, omdat meer gewicht op je statief alleen maar meer stabiliteit betekent.
En de f/1.8 waarde maakt deze lens zeer lichtwaardig en uitermate geschikt voor nacht/sterrenfotografie.
Vanaf het moment dat deze lens uit kwam heb ik meteen mijn Tokina 16-28 mm f/2.8 lens aan de kant gelegd.
Andere Groothoeklenzen
Er zijn natuurlijk nog andere groothoeklenzen. Ook de Sigma 14-24 mm f/2.8 DG HSM Art en de Sigma 12-24 mm f/4 DG HSM Art zijn perfect voor landschapsfotografie.
Ook deze hebben een uitstekende beeldkwaliteit, scherpte en helderheid. De hele Art-serie kenmerkt zich hierdoor.
Natuurlijk kun je ook een lens uit de andere serie of zelfs een ander merk aanschaffen. Lees wel altijd goed reviews en testen.
Een goede onafhankelijke testsite waarbij je zelfs je camera met een paar lenzen kunt vergelijken is deze site:
https://www.dxomark.com/Lenses/
Zo kun je een goede groothoeklens uitzoeken die bij je budget past.
Maar bedenk ook altijd: Je kunt een zo duur mogelijke lens kopen, maar dat zegt nog niet dat je foto briljant wordt.
'Als je een Formule 1 race-auto koopt, win je nog geen race....' Je moet eerst leren autorijden.
Nu zul je wel weten dat ik samenwerk met importeur Sigma Benelux, maar dat maakt mijn mening niet gekleurd. Ruim voordat ik hiermee begon had ik de Sigma 14 mm f/1.8 DG HSM Art al aangeschaft en was ik al lang overtuigd van de beeldkwaliteit van de Art-serie.
Toen ik pas later in contact kwam met de importeur en een samenwerking zou ontstaan, was het erg makkelijk om 'ja' te zeggen.
* * *
Waarom een Statief gebruiken en welke?
Vooral een landschapsfoto maak je met een driepoot statief. Een eenbeenstatief / monopod is niet geschikt.
En ja er zijn heel goede beeldstabilisaties ingebouwd in lenzen en of camera's, maar vergeet dat even.
Als je met een statief fotografeert heeft dat, behalve meer stabiliteit, vooral één heel groot voordeel: je bent met je compositie bezig.
Op het moment dat je een foto zou maken zonder statief en je bekijkt je foto, dan weet je niet meer waar je precies stond met je camera.
Als je camera op een statief staat en je bekijkt je foto en je ziet dat je net iets meer omlaag gericht kan fotograferen voor een nog mooiere compositie, is je standpunt niet gewijzigd en dus makkelijk aan te passen. En je zal merken dat je resultaat met sprongen vooruit zal gaan.
En uiteraard kun je langere sluitertijden aan zonder dat je foto een bewegingsonscherpte krijgt. Dit zie je vaak pas als je flink inzoomt. Daarom: altijd een statief gebruiken.
Waar moet je op letten bij aanschaf van een statief?
Vooral dat de poten van het statief onafhankelijk van elkaar kunnen bewegen en dus niet onderling met elkaar zijn verbonden. Hierdoor kun je op heel oneffen en schuin terrein je statief altijd waterpas zetten.
Zorg dat de middenkolom of -zuil er onderuit kan. Hierdoor kun je laag bij de grond fotograferen.
Hoe lager, hoe beter.
Ik gebruik de middenkolom nooit, omdat deze uitgeschoven niet 100% stabiel is. Ik gebruik mijn camera dus direct bovenop het platte vlak waar mijn balhoofd zich bevindt.
Aluminium of carbon? of hout? En welke hoogte?
Carbon is lichter dan aluminium en als je veel moet lopen met je statief is een lichtere natuurlijk beter.
En carbon kan ook beter trillingen in de wind verwerken en is dus stabieler. Alleen carbon is wel duurder dan aluminium.
Wat de hoogte betreft: meestal hoef je niet zo hoog, maar dat kan wel handig zijn bij landschappen. Ik fotografeer vooral veel laag en vaak op een hoogte van 150 cm, dus dat kan voldoende zijn als je budget beperkt is. Maar soms wil ik mijn statief ook wel op een helling of in een beek zetten en dan nog hoog fotograferen en dan is een statief dat tot bijvoorbeeld 190 cm hoog is, erg makkelijk.
Voor dieren en met name vogels in de lucht, wil je op ooghoogte kunnen fotograferen en moet het statief minstens tot je kin komen en beter nog iets hoger. Met de statiefkop erbij zit je dan op ooghoogte.
Maar vergeet niet dat als je camera de lucht in moet wijzen voor een vliegende vogel, dan komt je camerbody zelfs nog tot boven je hoofd en dan zou een statieflengte van 10 cm opgeteld bij je lichaamslengte makkelijker werken in de praktijk.
Bescherm je statief tegen krasjes, vuil en laat hem niet opvallen in de natuur èn voorkom koude handen als je hem vastpakt, door er een beschermhoes overheen te doen. (alleen bovenste deel) Dat kan met gekleurd neopreen, zoals Lenscoat of Easycover dat levert.
Dit is gemakkelijk aan te brengen en er ook gemakkelijk weer af te halen.
Maar wat te denken van een statief dat al geheel in camouflagekleuren wordt geleverd? Het carbon is in dit geval al bewerkt, met als voordeel dat zelfs alle uitschuifbare poten ook in camo zijn, wat bij Lenscoat niet mogelijk is. Oké, die 'koude handen' voorkom je hier niet mee, maar het ziet er wel heel mooi uit.
Bijvoorbeeld het hiernaast afgebeelde statief uit de Ranger-serie: Leofoto LS-365CEX.
Meer info over Leofoto statieven:
Statiefkoppen
Bovenop je statief komt een statiefkop, waar uiteindelijk je camera op vastgezet wordt. En statiefkoppen zijn er in verschillende typen.
Een statiefkop in de vorm van een Balhoofd werkt het beste voor landschappen. Deze geeft de mogelijkheid om je camera volledig in alle richtingen te draaien en te kantelen.
Voor een zogenaamde videokop zou ik nooit kiezen, want die heeft niet de zijwaartse kantel mogelijkheid, dus vergeet deze.
En dan heb je nog de zogenaamde 'geared head'. Dat is een kop die op alle assen zeer nauwkeurig instelbaar is en eigenlijk helemaal perfect. Bijvoorbeeld de Leofoto LH-40GR (deze is inclusief balhoofd). Of als je al een geschikt balhoofd hebt, kun je de Leofoto G2 kiezen, welke voorzien is van een Arca-swiss plaat en op een Arca-swiss geschikt balhoofd past. Maar het instellen van 'geared heads' duurt veel langer en deze koppen zijn een stuk duurder.
Ga je vooral dieren fotograferen met een zware telelens (400 mm of meer), dan is een schommelkop of gimbalhead de beste keus.
Deze kan een groot gewicht aan en is ideaal om naar alle kanten mee te kunnen draaien als je een dier volgt. Maar bedenk dat je daarmee nauwelijks landschapsfoto's kunt maken.
Bedenk ook dat een statief heel erg lang mee gaat, als je er zuinig op bent. Dus koop niet het eerste de beste goedkope, want daar ga je je aan ergeren en daar krijg je spijt van. Zoek goed uit welk statief het beste bij je past en wat je wilt gaan fotograferen: dieren, landschappen, architectuur, mensen of allemaal? Dit ook i.v.m. de statiefkop of het balhoofd.
Let ook op het draagvermogen van het statief èn de statiefkop. Als je in de toekomst zwaardere apparatuur gaat aanschaffen en dat met je statief gaat gebruiken, kan het dat dan nog aan?
En verder het vervoer: hoe groot of hoe compact moet je statief zijn als je het moet vervoeren. Ook daar zitten grote verschillen tussen.
En kies een statief met poten dat niet te veel uitschuifdelen / segmenten heeft. Ja dan kan het wel compact worden voor het vervoer, maar hoe meer schuifbare delen, hoe minder stabiel. Dus beter 3 keer uitschuiven dan 4 keer.
Als je nooit hele stukken loopt, mag het statief best iets zwaarder en langer zijn. Denk eraan: gewicht betekent stabiliteit.
Meer info over Leofoto statiefkoppen:
Statiefplaat
In plaats van een gewone statiefplaat die je onder je camerabody schroeft, waardoor je deze op je statief kunt zetten, kun je voor landschappen nog beter een een zogenaamde 'L-bracket' of 'L-plaat' gebruiken.
Hierdoor kun je je camera heel simpel en snel in de portret / verticale stand zetten, zonder je balhoofd te verdraaien. Heel makkelijk bij het fotograferen; de beste aankoop. Check altijd welke L-plaat voor jouw body geschikt is. Leofoto heeft meerdere types.
Lees dit artikel maar:
* * *
Welke geheugenkaart?
Over geheugenkaarten wordt vaak te makkelijk gedacht.
Voor elk merk camera zijn er altijd een paar geheugenkaartmerken die het beste bij die camera passen wat prestaties betreft. Want er zijn ook merken die helemaal niet zo goed presteren in een bepaald type / merk camera.
Check dat dus altijd voor jouw eigen merk.
Algemeen kan ik er het volgende over vertellen.
Als je een landschap fotografeert, gaat het niet om snelheid. Dus dan maakt het niet zo veel uit wat voor snelheid je kaart heeft.
Maar fotografeer je ook dieren en kan je camera bijvoorbeeld 10 beelden per seconden aan in RAW?
Dan is het belangrijk dat alle foto's meteen weggeschreven kunnen worden op je kaart. Lukt dat niet, dan krijg je de melding 'buffer vol' en kan je pas weer foto's maken totdat het camerageheugen deze heeft weggeschreven naar je geheugenkaart. Bedenk dat een RAW-file al snel 25 Mb kan zijn en met 10 foto's per seconde, moet je camera-buffer dus 10 x 25 Mb = 250 Mb verwerken.....
Check dus eerst je in de specificaties van jouw camera wat de 'wegschrijfsnelheid' of 'write speed' is.
En koop met dat gegeven een kaart die evenveel, of beter nog, iets sneller wegschrijft dan je camera dat kan. Daarmee voorkom je dat je buffer vol raakt en kun je dus blijven fotograferen.
En laat je niet in de war brengen door allerlei fantastische namen en nummeraanduidingen die een fabrikant bedenkt, zoals de 1066 x op de foto van de Lexar-kaart bijvoorbeeld. Zulke getallen zeggen niks. Uitsluitend het aantal Mb/sec is belangrijk.
Omdat ik met Canon fotografeer weet ik dat de twee merken die het meest geschikt zijn voor dat cameramerk zijn: Sandisk en Lexar. Alleen Lexar hanteert een soepele regeling voor als je kaart zou crashen. Dan krijg je gratis een nieuwe. Dat maakt de keus makkelijk...
En als je in jouw camera kunt kiezen tussen een Compact Flash oftewel CF card of een SD, ga dan voor de CF card. Deze laatste is gemaakt voor de professionele bodies en is betrouwbaarder. En bovendien ligt de ontwikkeling bij deze kaarten voor op de SD, welke meer voor de consumenten bodies zijn gemaakt.
Apart feitje voor gebruikers van de Canon 5D Mark III, zoals ikzelf. Deze heeft zowel een CF als een SD slot. Alleen om een of andere reden heeft Canon nooit het SD-slot het UHS-1 protocol gegeven. Dat betekent dat dit slot maar met 20 Mb/sec wegschrijft i.p.v. 45 Mb/sec, ongeacht welk SD kaart je gebruikt! Het is zelfs zo dat als je zowel een SD als een CF kaart gebruikt in de 5D Mark III, de camera automatisch overschakelt naar de trage snelheid van de SD en dus maar 20 Mb/sec aan kan. Dus gebruik uitsluitend CF kaarten als je met deze camera veel foto's achter elkaar maakt....
Geheugenkaarten zijn niet heel duur meer, dus zorg altijd dat je voldoende kaarten bij je hebt.
Dat ene supershot niet kunnen maken omdat je kaart vol is, vergeef je jezelf nooit. En beter kun je 2 kaarten van bijvoorbeeld 32 GB gebruiken, dan 1 van 64 GB. Daarmee spreid je het risico, mocht er iets mis gaan.
* * *
Accu's
Datzelfde wat ik schrijf over te weinig geheugenkaartjes geldt overigens ook voor accu's. Best vaak krijg ik mensen op mijn workshops die maar 1 accu hebben. 'Dat lukt altijd', zeggen ze. En als ze dan 4 uur lang intensief bezig zijn, blijkt dat dus niet het geval te zijn.
En vergeet de temperatuur niet, bij kou neemt de capaciteit van een accu ook sterk af.
Voor (extreme) koude heeft bijvoorbeeld het merk Hähnel een speciale Extreme-serie in oranje met de aanduiding HLX. Deze maken zij voor veel merken camera's en zijn vaak nog beter en goedkoper ook...
Kijk eerst in de specs van jouw camera naar de type aanduiding van je accu en check dan op de Hähnel-site welke typeaanduiding je van Hähnel nodig hebt:
https://www.hahnel.ie/batteries/
https://www.degreef-partner.nl/nl/hahnel/camera-accu-s/extreme-camera-accus.html?limit=all
Dat ene supershot niet kunnen maken omdat je accu leeg is, vergeef je jezelf nooit. Bespaar dus nooit op accu's. Ze kosten niet zo veel, dus zorg altijd voor reserve.
* * *
Telelenzen
Wat is nu de meest geschikte telelens met een groot bereik?
Natuurlijk zijn de prime-lenzen het beste, omdat ze een vast brandpunt hebben en er dus geen compromissen zijn gemaakt m.b.t. scherpte en vertekening door het zoombereik, omdat dat er niet is bij een vast brandpunt.
Maar als je dan naar een zoomlens gaat kijken waarbij dat compromis tot een uitstekend resultaat heeft geleid, dan steekt er wel één lens met kop en schouders boven zijn concurrentie uit: Sigma 60-600 mm f/4.5-6.3 DG OS HSM Sports.
Dit is het paradepaardje onder Sigma's grote zoomlenzen. Deze volledig nieuw ontwikkelde lens met nieuw en beter, scherper en hoogwaardigere kwaliteit glas dan de Sigma 150-600mm f/5-6.3 DG OS HSM Sports, is ontwikkelt voor de 50 Megapixel sensors en dus voorbereid op de toekomst.
Hij is zelfs 160 gram lichter dan de 150-600 mm Sports en heeft een betere beeldstabilisatie èn een snellere accuratere autofocus. Met deze lens kan ik nog uit de hand fotograferen; iets wat ik met mijn prime-lens kan vergeten. Daar is een statief echt noodzakelijk.
Het gehele beeld dat deze lens oplevert ziet er ook echt veel mooier uit.
Tel daarbij op dat hij op 200mm nog een macrofunctie heeft, waarbij je op zo'n 60cm al scherp kan stellen en dat je door het grotere zoombereik bij 60 mm ook meer mogelijkheden hebt bij een portret of landschap, dan is de keus snel gemaakt.
Dit bij elkaar was ook de reden dat ik deze lens ook zelf heb aangeschaft. Ik gebruik hem bij landschappen en als dieren dichterbij komen en ik de zoomfunctie nodig heb. Of als ik hele stukken moet lopen en niet te zwaar bepakt wil zijn.
Het bijzondere is dat als mensen horen of zien dat ik met de Sigma 60-600 mm f/4.5-6.3 DG OS HSM Sports fotografeer, men eerder zou verwachten dat ik de Sigma 150-600mm f/5-6.3 DG OS HSM Sports zou gebruiken. Want die laatste is erg populair bij dierenfotografen en zeker een goede keus. Maar die hebben blijkbaar toch nooit goed een vergelijking gemaakt, of hadden die lens al voordat deze lens uit kwam.
En als ze dan de voordelen van deze lens horen t.o.v. die 150-600 mm zet dat ze wel aan het denken....
* * *
Sigma 70-200mm F2.8 DG OS HSM Sports
Een telelens die niet mag ontbreken in je fototas is een 70-200 mm zoomlens.
Dit type lens is uitermate geschikt voor alle soorten fotografie, zoals portretten, producten, bruiloften en ook landschappen.
Ik gebruik altijd mijn Sigma 70-200mm F2.8 DG OS HSM Sports om details in het landschap vast te leggen. Omdat een telelens het beeld iets comprimeert, krijg je ook een geheel ander beeld dan bij een standaard- of groothoeklens.
Deze Sigma lens heeft een lichtwaarde van f/2.8 waardoor je bij heel weinig licht nog kunt fotograferen. En dan helpt de zeer goede beeldstabilisatie ook nog eens mee. En een f/2.8 lens heeft afgeronde diafragma-lamellen, waardoor je een veel mooier bokeh krijgt, dan bijvoorbeeld bij een f/4 lens.
De autofocus is zeer snel en accuraat en het beeld dat deze lens geeft is subliem. En de statiefgondel is standaard voorzien van een Arca-Swiss aansluiting. Dus als je dit systeem gebruikt, hoef je er geen extra statiefplaatje meer onder te schroeven, bij gebruik op een statief.
* * *
Meer artikelen zullen volgen....
Vragen?
Heb je een vraag over bovenstaande informatie of wil je iets anders weten over apparatuur?
Dat kan, stuur me een email en ik zal proberen je vraag zo goed mogelijk te beantwoorden.
Of stuur gewoon het formulier hiernaast in.
◆ ◆ ◆
Aan deze informatie / gegevens kunnen geen rechten worden ontleend.
Trefwoorden
statief, lens, groothoeklens, sensor, fotoapparatuur, tripod, lbracket, l-bracket, lplaat, statiefplaat, sigma, ultragroothoek, supergrootboek, zoomlens, primelens, prime-lens, telelens, tele-lens, fullframe, cropfactor, CMOS, apsc, aps-c, apsh, aps-h, monopod, eenbeenstatief, driepootstatief, driebeenstatief, middenzuil, statiefkop, balhoofd, fototas, fotorugtas, fotorugzak, kalibreren, calibreren, stofopsensor, sigma, canon, sony, nikon, swinghead, schommelkop, gimbalhead, gearedhead, middenkolom, beanbag, rijstzak, raamstatief, beeldstabilisatie, imagestabilizer, Sigma14mmf/1.8DGHSMArt, Sigma14-24mmf/2.8DGHSMArt, Sigma12-24mmf/4DGHSMArt, Sigma150-600mmf/5-6.3DGOSHSMSports, Sigma 60-600mmf/4.5-6.3DGOSHSMSports , sirui, gitzo, manfotto, benro, filter, ndgradualfilter, grijsverloopfilter, polarisatiefilter, ndfilter, lee, nisi, vanguard, jobu, wimberley, caruba, velbon, sunway, leofoto, hahnel, hähnel, ndgradualfilter, grijsverloopfilter, polarisatiefilter, 6stopsfilter, filterhouder, nd64, sigma70-200mm, sigma2.8,